Szczyt klimatyczny w Durbanie

Bo gdy w Brukseli Sarkozy wygrażał Cameronowi z Angelą Merkel, dyplomatycznie łagodzącą spór w tle, 14 tysięcy kilometrów dalej miał miejsce kolejny pojedynek w obronie ocieplającego się klimatu. Wróćmy zatem na chwilę do odległego RPA i sprawdźmy, co naprawdę wydarzyło się w trakcie nocnych, burzliwych negocjacji, którym czołowe telewizje polskie poświęciły wczoraj zaledwie kilka sekund swojego "cennego" czasu. 

Od 28 listopada podczas Szczytu klimatycznego ONZ w Durbanie przedstawiciele 194 krajów z całego świata debatowali o przyszłych działaniach na rzecz ochrony klimatu po roku 2012, czyli po wygaśnięciu pierwszego okresu zobowiązań Protokołu z Kioto. A jest o co walczyć! Jak podaje dzisiejsza Gazeta Wyborcza, z badań naukowców wynika, że stężenie dwutlenku węgla w powietrzu jest najwyższe od 600 tysięcy lat. Wiadomość ta nie jest szczególnym zaskoczeniem, gdyż o Malediwach, które na skutek ocieplającego się klimatu mogą zniknąć już za 100 lat słyszymy na co dzień. Proces nabiera jednak tępa - w latach 1990 - 2010 roczna światowa emisja CO ₂ wzrosła o 45 procent, a w w zeszłym rok w powietrze ulatywało co sekundę ponad tysiąc ton gazu.

Osiągamy niechlubne rekordy dlatego we wspólnym oświadczeniu przygotowanym podczas negocjacji przez najsłabiej rozwinięte państwa świata, małe państwa wyspiarskie i Unię Europejską kraje – członkowie Konwencji klimatycznej ONZ apelowały:

Uważamy, że świat miał już dużo czasu do namysłu. To, czego nam trzeba, to nie więcej dywagacji. Potrzebujemy solidarnych działań. Nie trzeba nikomu przypominać o skali zagrożeń klimatycznych, na jakie narażone są wszystkie kraje świata. Fakty mówią same za siebie, a my tutaj w Durbanie jesteśmy odpowiedzialni za powstrzymanie skutków zmian klimatu. Musimy skutecznie powstrzymać zmiany klimatu. A to może nastąpić jedynie, kiedy wszystkie strony konwencji UNFCCC zobowiążą się do konkretnych redukcji emisji, podobnie jak Europa.

Jednak konferencja w Durbanie odsłoniła istniejące podziały, jakie utworzyły się na świecie pod wpływem zróżnicowanego rozwoju gospodarczego. Tragiczny wpływ spalanego węgla, ropy i gazu poznaliśmy już w latach 70. XX wieku, ale jak historia pokazała dopiero w 1997 roku w Japonii osiągnięto pierwsze porozumienie w tej sprawie. Na podstawie protokołu z Kioto kraje rozwinięte zobowiązały się do ograniczenia emisji szkodliwych gazów. Światowy dominant Stany Zjednoczone, wówczas największy "truciciel", nie zgodziły się na jakiekolwiek ograniczenia stawiane swojemu przemysłowi. Dzisiaj, gdy Chiny wyprzedziły o jedną pozycję USA, a Indiom niewiele brakuje już do czołówki, trwa wzmożona gra polityczna pomiędzy możnymi tego świata. Choć UE skłonna jest do negocjacji, to jednak kraje rozwijające się, najtańsi producenci świata, nie bacząc na środowisko, dyktują warunki Amerykanom. 

17. Konferencja Stron Konwencji Klimatycznej w Durbanie, która w praktyce miał być szansą jedynie na stworzenie tzw. mapy drogowej dalszych negocjacji okazała się bardziej skuteczna niż spodziewali się tego komentatorzy. Ze względu na bardzo intensywne negocjacje, spotkanie przedłużono o dwa dni. Spór dotyczący definicji ustaleń rozgrywał się na osi Unia Europejska - czołówka największych producentów świata Chiny, USA, Indie. Unijna komisarz ds. klimatu Connie Hedegaard do ostatniej chwili walczyła o to, by ustalenia prawnie wiązały wszystkie kraje, co było najważniejszym celem wytyczonym przez obrońców klimatu. Dopiero po wielogodzinnej sesji plenarnej nastąpił przełom, dzięki któremu w przyszłości jakiekolwiek decyzje dotyczące ograniczania emisji będą podejmowali wszyscy - zarówno Unia Europejska, kraje rozwijające się, jak i duże gospodarki Chiny, Indie i Brazylia. 

Kolejna konferencja klimatyczna ONZ zaplanowana jest za rok w Katarze, podczas której miejmy nadzieje zostanie przedłużony protokół z Kioto oraz podpisane zostanie kolejne porozumienie z poważniejszymi zobowiązaniami wszystkich stron. Teraz, najważniejsze jest, że wszyscy muszą brać w tym udział, a to w globalnej polityce skomplikowanych stosunków międzynarodowych już jest sukcesem!

Ustalenia z Durbanu:

Pakiet zawiera mapę drogową dojścia do nowego porozumienia, które zawarte zostanie w 2015 r., a obowiązywać  będzie po 2020 r.

Stworzono deklarację przedłużenia protokołu z Kioto na drugi okres rozliczeniowy. 

Ustanowiono zasady działania tzw. zielonego funduszu klimatycznego o wartości 100 mld dolarów. Z pieniędzy tych będą finansowane projekty dotyczące redukcji emisji gazów i adaptacji do zmian klimatu. 

Ustalono sposoby wsparcia inwestycji chroniących środowisko w krajach najbiedniejszych i najbardziej narażonych na zmiany klimatu.

Warto również podkreślić, że Ministerstwo Środowiska z ramienia polskiego rządu i w imieniu polskiej prezydencji kierowało międzyresortowymi pracami związanymi z koordynacją stanowiska UE przed i w trakcie Konferencji klimatycznej ONZ w Durbanie.

Źródło: Ministerstwo Środowiska www.mos.gov.pl